Yıl sonu işlemlerinin en kritik virajındayız. 31.12.2025 tarihinde mal teslim edildi veya hizmet ifa edildi. VUK 231/5 maddesi bize 7 günlük bir fatura düzenleme süresi tanıyor (Son gün 07.01.2026).Tarih: 06.01.2026. Yıl sonu kapanış virajındayız. 31.12.2025 tarihinde mal teslim edildi veya hizmet ifa edildi. VUK 231/5 maddesi bize 7 günlük bir fatura düzenleme süresi tanıyor.

Peki, bu süre ne zaman biter? Faturayı bugün düzenleyip tarihini 2025’e çekmeli miyiz? İşte gelen değerli üstat yorumları ışığında (VUK 18 Süre Hesabı ve ERP Riskleri) konunun nihai teknik analizi.

1. SÜRE HESABI: “1+7 KURALI”

Çoğunlukla teslim günü (31.12) dahil edilerek hesap yapılsa da, VUK Madde 18 (Sürelerin Hesaplanması) gereği; süreler vergiyi doğuran olayın ertesi günü işlemeye başlar.

  • Teslim Tarihi: 31.12.2025
  • Süre Başlangıcı: 01.01.2026
  • Son Düzenleme Tarihi: 07.01.2026 (Mesai saati sonu)

Yani faturayı düzenlemek için Yarın (07.01.2026) son gündür.

Ancak bu süre; “Faturayı bugün düzenleyip tarihini geçmişe (2025’e) atma hakkı” mıdır? Yoksa sadece “Belgeyi düzenlemek için verilen bir mühlet” midir?

Gelen teknik yorumlar (ERP esnekliği, İhracat istisnaları ve Muhasebe kayıtları) ışığında; ceza riskini (VUK 353/1) sıfırlayan ve dönemsellik ilkesini koruyan Nihai Teknik Analiz şöyledir.

2. TEKNİK TUZAK: E-FATURA’NIN HAFIZASI

ERP danışmanları veya yazılımlar teknik olarak size “Fatura tarihini 31.12.2025 seçebilirsiniz, sistem izin veriyor” diyebilir. Ancak “Teknik İmkan”, “Yasal Güvenlik” demek değildir.

GİB sistemleri arka planda acımasız bir karşılaştırma yapar:

  • IssueDate (Belge Üzerindeki Tarih): 31.12.2025
  • SigningTime (İmzalama/Zarf Zamanı): 06.01.2026

Yıl geçişlerinde bu uyumsuzluk; hem Müteselsil Sıra (Numara) Bütünlüğünü bozar hem de incelemelerde “Geriye Dönük Belge Düzenleme” sayılarak %10 Özel Usulsüzlük Cezası riskini doğurur. E-Defter beratlarında da “Dönem Uyumsuzluğu” hatası (Schematron) almanız kuvvetle muhtemeldir.

Karar: Riski almayın. Faturayı güncel tarihle (06.01.2026) düzenleyin.

3. ÇÖZÜM: “TAHAKKUK ESASI” İLE MUHASEBELEŞTİRME

Faturayı 2026’ya kestiğimizde, geliri nasıl 2025’e çekeceğiz? İşte “Dönemsellik İlkesi” gereği yapılması gereken kayıt:

Örnek Vaka: 31.12.2025’te 100.000 TL + KDV hizmet ifa edildi. Fatura 06.01.2026’da kesildi.

ADIM A: 31.12.2025 – Dönem Sonu Kapanış Kaydı (Faturayı beklemeden Gelir ve KDV 2025’e işlenir)

181 GELİR TAHAKKUKLARI HS. : 120.000 TL 600 YURTİÇİ SATIŞLAR HS. : 100.000 TL 391 HESAPLANAN KDV HS. : 20.000 TL

Not: Bu kayıtla 2025 KDV ve Kurumlar Vergisi matrahı eksiksiz beyan edilir.

ADIM B: 06.01.2026 – Fatura Kaydı (Fatura resmen düzenlendiğinde geçici hesap kapatılır)

120 ALICILAR HS. : 120.000 TL 181 GELİR TAHAKKUKLARI HS. : 120.000 TL

4. İHRACAT VE İSTİSNA DETAYI

İhracat (İstisna) faturalarında durum bazen tam tersi olabilir (Fatura önce, İntaç/Teslim sonra).

  • Fatura: 01.06.2023
  • İrsaliye/İntaç: 30.06.2023

Burada da ilke değişmez: “Vergiyi Doğuran Olay Teslimdir.” Fatura önden gitse bile, hasılat kaydı (601) fiili ihraç tarihinde yapılır. Fatura tarihi ile teslim tarihi arasındaki sürede tutar “Avans/Gelecek Aylara Ait Gelir” olarak izlenir. Yani Muhasebenin Kutup Yıldızı her zaman Teslim Tarihidir.

5. DİJİTAL KALKAN: VUK 563 VE İZAHAT NOTU

Ba/Bs formları kalktı (VUK 563). Ancak Maliye’nin Risk Analiz Sistemi (RAD); Ocak 2026 döneminde “Fatura var ama KDV Matrahı yok” uyarısı verecektir.

Bu “Yapay Zeka” uyarısını aşmak için faturaya şu şerhi düşmek yasal zorunluluk gibidir:

“ŞERH: İşbu fatura, 31.12.2025 tarihli teslim/hizmete istinaden, VUK231/5 maddesindeki 7 günlük yasal süre içinde düzenlenmiştir. KDV ve Hasılat, dönemsellik ilkesi gereği 2025 dönemine kaydedilmiştir.”

5. SON KONTROL LİSTESİ (CHECK-LIST)

İşlemi kapatmadan önce şu “Görünmez Riskleri” kontrol ediniz:

  1. Maliyetlerin Eşleştirilmesi: Geliri 2025’e yazdık. O geliri elde etmek için katlanılan maliyeti (Stok çıkışını) de 621 SMM / 153 Ticari Mallar kaydıyla (irsaliye bazlı) 31.12.2025’e işlemelisiniz. Aksi halde brüt kârınız hatalı çıkar.
  2. Döviz Kuru: Fatura tarihi 06.01.2026 olsa bile, işlem dövizli ise esas alınacak kur 31.12.2025 TCMB Alış Kuru‘dur. Aradaki fark 646/656 (Kambiyo Kar/Zarar) hesaplarına atılmalıdır.

Özetle: VUK 231/5 maddesi bir “tuzak” değil, doğru yönetilirse bir “imkan”dır. E-Fatura’da tarihi geriye çekerek teknik risk almak yerine; Muhasebe Kaydı (181 Hesabı) ve Fatura Şerhi ile süreci yönetmek, mesleki yetkinliğin gereğidir.

“Not: Bu çalışma, genel bilgilendirme ve teknik analiz amacıyla hazırlanmıştır. İşletmenizin özel durumuna göre farklılık arz edebilir. Nihai işlem öncesi mali müşavirinizle teyitleşiniz.”

Burhan Can