
Örnek :
DORUK YATIRIM ENERJİ A.Ş. 15 Nisan 2018 tarihinde HES santrali işletme
hakkını 64.300.000,00 TL bedelle satın almıştır. 2021 yılında Vergi Usul Kanununun geçici 31’nci madde hükümlerinden yararlanmak suretiyle daha sonra Ocak 2022 döneminde geçici 32’nci madde hükümlerinden faydalanmak suretiyle yeniden değerleme uygulamasından yararlanmıştır. 30.09.2023 tarihi itibariyle yeniden değerleme, 31.12.2023 ve 31.12.2024 tarihi itibariyle enflasyon düzeltmesi yapılmıştır.
31.12.2024 tarihi itibariyle iktisadi kıymetin en son düzeltilmiş değeri:
729.112.774,78 TL
31.12.2024 tarihi itibariyle Birikmiş amortisman tutarı: 340.252.628,31
TL’dir.
HES santrali işletme hakkının faydalı ömrü 15 yıldır. (İşletme hakkı için normal amortisman ayrılmıştır. (Normal amortisman oranı %6,66)
2025/ IV.GEÇİCİ VERGİ DÖNEMİ
585 Numaralı VUK Tebliği ile 2025 yılı için uygulanacak yeniden değerleme oranı %25,49 olarak tespit edilmiştir. Bu değerlemeye ilişkin hesaplamalar ile muhasebe kayıtları aşağıdaki gibidir;
| A | B | C | |||
| Değerleme | |||||
| öncesi | |||||
| İktisadi | İktisap | Faydalı | Değerleme Öncesi | Birikmiş | Yeniden Değerleme |
| Kıymet | Tarihi | Ömür | İktisap Bedeli | Amortisman | Oranı |
| Tesis | 15.05.2018 | 15 | 729.112.774,78 | 340.252.628,31 | 25,49 % |
| D | E | F | G | H |
| Mükerrer 298 Değerlenmiş Tesis Bedeli (A*C) | Mükerrer 298 Değerlenmiş Tesis Amortisman (B*C) | Değerleme Öncesi Net Bilanço Aktif Değeri (A-B) | Değerleme Sonrası Net Bilanço Aktif Değeri (D-E) | Değerleme Sonrası Net Değer Artışı (G- F) |
| 914.963.621,07 | 426.983.023,27 | 388.860.146,47 | 487.980.597,81 | 99.120.451,34 |
Yukarıda yapılan değerleme işlemi sonunda;
İktisadi kıymetin değeri 185.850.846,29 TL artış göstererek
729.112.774,78 TL’den 914.963.621,07 TL’ye Birikmiş amortismanın değeri ise 86.730.394,96 TL artış göstererek 340.252.628,31 TL’den 426.983.023,27 TL’ye çıkmıştır.
Değer artış tutarı ise yeniden değerleme öncesi net aktif değer ile yeniden değerleme sonrası net aktif değer arasındaki fark olan (487.980.597,81 – 388.860.146,47 =) 99.120.451,34 TL olacaktır
Değerleme işlemine ilişkin muhasebe kaydı aşağıdaki gibi olacaktır.
260. HAKLAR HESABI 185.850.846,29
257.BİRİKMİŞ AMORTİSMANLA 86.730.394,96
522 MDV YENİDEN DEĞERLEME 99.120.451,34
Dördüncü Geçici Vergi Dönemi İçin Yeniden Değerleme Sonrası
Amortisman Hesabı
Yapılan değerleme sonucunda bulunan yeni değer üzerinden amortisman ayırmaya devam edileceğinden, yeniden değerleme sonrası yeni değer tutarı olan 914.963.621,07 TL üzerinden %6,66 oranında kalan amortisman süresi kadar amortisman ayrılabilecektir.
Buna göre ayrılacak amortisman tutarı (914.963.621,07 /15=) 60.997.574,74 TL olacak olup, IV. Geçici Vergi döneminde yıllık olarak hesaplanan amortisman tutarı olan 60.997.574,74 TL’den ilk dokuz aylık dönemde ayrılan
amortisman tutarının tenzilinden sonra bulunan tutar gider olarak dikkate alınacaktır.
Amortismanın giderleştirilmesine ilişkin muhasebe kaydı aşağıdaki gibi olacaktır.
740. HİZMET ÜRETİM MALİYETİ xxxxx
257.BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR xxxxx
Saygılarımızla
Dr. Soner ÜLGEN
YMM





