Dijital ekonominin sınırları ortadan kaldırdığı bir çağda yaşıyoruz. Türkiye’de yazılan bir satır kodun, tasarlanan bir projenin veya mühendislik harikasının dünyanın öbür ucunda hayat bulması artık sadece bir başarı hikayesi değil, aynı zamanda devlet teşvikli devasa bir mali fırsat.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-ğ maddesi, vizyoner girişimcilere sıradan bir indirimden fazlasını vaat ediyor. İşte bu “altın değerindeki” teşvikin ve son yasal düzenlemelerin getirdiği kritik detayların anatomisi:

1. %80 İndirim: Kazancın Büyük Kısmı Sizin

Eskiden %50 olan indirim oranı, 7491 sayılı Kanun ile %80’e çıkarıldı. Bu şu anlama geliyor: Yurt dışına verdiğiniz yazılım, tasarım, mimarlık veya mühendislik hizmetinden elde ettiğiniz her 100 TL’lik kazancın sadece 20 TL’si vergiye tabi, kalan 80 TL ise tamamen sizin. Ancak bu büyük ödülün bir şartı var: Parayı Türkiye’ye getirmek.

2. Kritik Eşik: “Para Türkiye’ye Gelmeli”

Bu teşviğin ruhu, dövizin ülkeye kazandırılmasına dayanıyor.

  • Tamamını Getirme Şartı: Kazancın %80’ini indirim konusu yapabilmek için, bu kazancın TAMAMININ kurumlar vergisi beyannamesi verilme tarihine (Nisan sonu) kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şart.
  • Hata Payı Yok: Kazancın bir kısmını bile yurt dışında tutarsanız, getirilen kısım için de indirim hakkını kaybediyorsunuz. Bu, “hep ya da hiç” kuralıdır.

3. Ana Sözleşmenin Gücü ve “Önce-Sonra” Dengesi

  • Zamanlama Hayatidir: İndirimden faydalanmak için şirket ana sözleşmenizde ilgili faaliyetin (Örn: Yazılım/Tasarım) yazılı olması şarttır. Eğer sonradan ekleme yapacaksanız, ancak bu değişikliğin Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edildiği tarihten sonraki kazançlarınız için indirimden faydalanabilirsiniz.
  • Avanslar ve Zaman Yolculuğu: Eğer henüz işe başlamadan avans aldıysanız ama o sırada ana sözleşmenizde “yazılım/tasarım” ibaresi yoksa endişelenmeyin. Eğer bu avansları, ana sözleşme değişikliğinden sonra “Gelir Hesabına” aktarırsanız, indirim hakkınız baki kalıyor.

4. Proje Ayrıştırma: Mücevheri Kumdan Ayırmak

Karma projelerde (örneğin hem ürün satışı hem tasarım hizmeti) vergi idaresi çok net bir çizgide duruyor. Sadece “hizmet” (yazılım, tasarım vb.) kısmına indirim uygulanabilir. Malzemeyi, montajı ve diğer ticari unsurları ayıklamalı; maliyet ve hasılat kayıtlarınızı bu ayrımı yapacak şekilde tutmalısınız.

5. Başarının Formülü: 5 Altın Kriter

Mükellefinizin bu indirimden “kazasız” faydalanması için kontrol listeniz:

  1. Muhatap: Yurt dışı mukimi kişi veya kurum.
  2. Yararlanma: Hizmetin meyveleri münhasıran yurt dışında toplanmalı.
  3. Fatura: Mutlaka yurt dışı alıcı adına kesilmeli.
  4. Transfer: Kazanç, Nisan sonuna kadar Türkiye’deki banka hesabına girmeli.
  5. Kayıt Düzeni: Yazılım kazancı ve gideri, diğer işlerden cerrahi bir titizlikle ayrılmalı.
Makale içeriği

Sayısal Örnek:

Örnek Senaryo:

  • Mükellef: (X) Yazılım A.Ş.
  • 01 Kasım 2023: Yurt dışındaki bir firmadan 1.000.000 TL tutarında “Yazılım Avansı” banka hesabına geldi. (Henüz ana sözleşmede yazılım ibaresi yok).
  • 15 Kasım 2023: Şirket ana sözleşmesini tadil etti ve “Yazılım Hizmetleri” ibaresini ekleyip tescil ettirdi.
  • 20 Ocak 2024: Yazılım tamamlandı, fatura kesildi ve 1.000.000 TL’lik avans “340-Alınan Sipariş Avansları” hesabından çıkarılıp “601-Yurt Dışı Satışlar” hesabına (gelir hesabına) aktarıldı.

Kazanç ve İndirim Hesaplaması:

  • Hizmet Bedeli (Hâsılat): 1.000.000 TL
  • İlgili Giderler (Maliyet): 400.000 TL
  • Yazılım Faaliyet Kazancı: 600.000 TL

Durum Analizi:

  1. Avansın Alındığı Tarih: Ana sözleşme değişikliğinden önce. (Önemsiz)
  2. Kazancın Oluştuğu (Gelir Kaydedildiği) Tarih: Ana sözleşme değişikliğinden sonra (2024 yılı). (Kritik nokta burası!)
  3. Para Türkiye’de mi?: Evet, zaten avans olarak önceden gelmişti.

Hesaplama:

  • İndirim Oranı: %80 (Kazanç Türkiye’ye transfer edildiği/zaten burada olduğu için)
  • İndirim Tutarı: 600.000 TL x %80 = 480.000 TL
  • Vergiye Tabi Matrah: 600.000 – 480.000 = 120.000 TL

Muhasebe Mantığı (Kısa Not):

Avans alındığında gelir oluşmaz, sadece bir “borç” (yükümlülük) oluşur (340 Hesap). Gelir, iş bittiğinde ve fatura kesildiğinde doğar. Özetle: “Sen bu geliri yazdığın tarihte eğer ana sözleşmende bu iş yazıyorsa, parayı daha önce avans olarak almış olman indirime engel değildir.”

Önemli Uyarı: Eğer mükellef ana sözleşmeyi değiştirmeden faturayı kesip geliri kaydetseydi, o kazanç için indirimden faydalanamayacaktı. Sıralama: Önce Tescil -> Sonra Gelir Kaydı.

Sonuç Olarak;

Vergi planlaması, sadece rakamlarla değil, kanunun ruhunu ve özelgelerin yönlendirmelerini doğru okumakla yapılır. Yazılım ve tasarım dünyası küresel bir oyun sahasıdır; bu sahada %80’lik vergi avantajı, işletmenizi rakiplerinden birkaç adım öne taşıyacak en güçlü yakıttır.

Ymm Samet Hacısalihoğlu

#VergiHukuku #Yazılımİhracatı #KurumlarVergisi #Teşvikler #DijitalEkonomi #FinansalStrateji