Ömer Köklüce

Mali Müşavir

omerkokluce@gmail.com

Yıllara sari işlerde kazancın tespitinde geçici kabul tutanağının onay tarihi esastır. İşin bittiği yılın kazancı, o yılın beyannamesi (Kurumlar Vergisi) ile beyan edilir. Eğer geçici kabul tutanağı, ilgili yılın beyannamesi verildikten sonra elimize ulaştı ise ve bu kazanç beyan edilmediyse, mali takvim açısından bir kayma söz konusudur.

Düzeltme Beyannamesi Verilebilir miyiz?

Evet, süresinden sonra düzeltme beyannamesi verilmesi mümkündür.

• İnceleme Başlamadan Önce: Eğer idare tarafından bir inceleme başlatılmadıysa, pişmanlık hükümleriyle veya genel düzeltme hükümleriyle beyannameyi düzeltebiliriz..
• Mahsup İmkanı: Yıl içinde kesilen stopajların, kazancın beyan edildiği Kurumlar Vergisi beyannamesinde mahsup edilmesi gerekir. Geç gelen tutanak nedeniyle kazanç bir sonraki döneme sarkmış gibi görünse de, hukuki bitiş tarihi tutanak onay tarihidir.

• Matrah Artırıcı Durum: Eğer bu düzeltme ödenecek vergiyi artırıyorsa, vergi ziyaı cezasına maruz kalmamak için Pişmanlık ve Islah hükümlerinden faydalanarak düzeltme yapılması avantajlıdır.
• İade/Mahsup Talebi: Eğer stopajların iadesi söz konusu olacaksa, geçici kabul tutanağının bir örneği ve stopaj listelerinin düzeltme beyannamesi ekinde (veya GEKSİS üzerinden) idareye sunulması gerekir.
• Tutanak Tarihi vs. Onay Tarihi: Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yerleşik görüşüne göre işin bitimi, geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarihtir. Beyannameyi bu tarihi baz alarak düzeltmelisiniz.

Düzeltme beyannamesi verdikten sonra, vergi dairesi bu düzeltmenin nedenini (geçici kabul tutanağının geç gelmesi gibi) tevsik etmeyi İsteyebilir .Bu nedenle, idarenin onay tarihini gösteren resmi yazışmaları dosyamızda bulundurmalıyız.

Özetle; geçici kabulün gerçekleştiği takvim yılına ait Kurumlar Vergisi beyannamesini, söz konusu kazancı ve stopajları dahil ederek düzeltmek hem yasal bir zorunluluk hem de stopajların mahsubu için gereklidir

Eğer geçici kabul tutanağı beyanname verme süresinden sonra gelmişse ve bu durum kazancın yanlış yılda beyan edilmesine (veya hiç edilmemesine) yol açmışsa, yargı bu durumun “maddi bir hata” veya “belgeye dayalı zorunluluk” kapsamında düzeltilmesi gerektiğini kabul eder.

Yargı, mükellefin kendi iradesi dışında (idarenin tutanağı geç onaylaması veya iletmesi gibi) gelişen durumlarda stopaj mahsubunun yapılabilmesi için geçmişe dönük düzeltme hakkını korur.

Maliye Bakanlığı’nın Görüşü nedir?

Maliye Bakanlığı da yayımladığı özelgelerde (Örneğin; İstanbul VDB’nin 24.03.2020 tarihli ve 318677 sayılı özelgesi), geçici kabul tutanağının onaylandığı yılın kar/zarar yılı olduğunu kesin olarak belirtir.

• Eğer işin bittiği yılın beyannamesi verilmiş ancak tutanak sonradan gelmişse, Bakanlık bu gelirin ilgili yıla düzeltme beyannamesi ile dahil edilmesini ve stopajların o yılın beyannamesinde mahsup edilmesini şart koşar.

Yargı kararları ve idari görüşlerin birleştiği nokta

• İşin Bitim Tarihi: Tutanaktaki “işin bittiği tarih” değil, tutanağın altındaki idari onay tarihidir.
• Stopaj Mahsubu: Yıllara sari işlerde kesilen stopajlar, sadece işin bittiği yılın beyannamesinde mahsup edilebilir. Eğer tutanak geç geldiği için kazancı bir sonraki yıla yazılırsa, vergi dairesi “iş aslında önceki yıl bitti” diyerek stopaj mahsubunu reddedebilir diye düşünüyoruz Bu riski almamak için tutanak onay tarihinin ait olduğu yıla düzeltme verilmesi en güvenli yol gözükmektedir.

Düzeltme beyannamesini verirken “Pişmanlık ve Islah” (VUK 371) hükümlerinden yararlanmak lazım, bu durum vergi ziyaı cezası riskini ortadan kaldırabilir Düzeltme nedenine ise “Geçici kabul tutanağının onay tarihinin geç öğrenilmesi/tarafımıza geç tebliğ edilmesi” şeklinde bir açıklama ekleyerek tutanağın onaylı bir örneğini dilekçe ekinde sunmak yerinde olur

Stopaj Mahsubu ve İade Süreci

Yıllara sari işlerde yıl içinde ödediğiniz stopajlar, sadece işin bittiği yılın beyannamesinde mahsup edilebilir.

• 2024’te biten işin stopajını 2025 veya 2026 beyannamesinde kullanılmaz
• 2026 yılında 2024 beyannamesini düzelterek bu stopajları mahsup listesine eklediğinde eğer ödenmesi gereken vergiden fazlaysa vergi iadesi hakkı doğar.

Danıştay, işin bitimini onay tarihi olarak kabul etmekte ve bu durumun maddi hata veya belgeye dayalı zorunluluk kapsamında düzeltilebileceğini desteklemektedir. İdare, resmi onay tarihini baz alarak yapılan bu düzeltmeleri genellikle kabul etmektedir.

• Tutak Kontol Edilmeli: Geçici kabul tutanağındaki “Onay Tarihi”nin 2024 olduğundan emin olunmalı
• Dilekçe Hazırlanmalı: Vergi dairesine, tutanağın tarafınıza geç ulaştığını ve bu nedenle maddi hatanın düzeltilmesi amacıyla beyanname verildiğini belirten bir açıklama yazılmalı
• GEKSİS Kontrolü yapılmalı: Eğer iade talebi olacaksa, düzeltme beyannamesinden sonra Gelir İhtisap Kontrol Sistemi (GEKSİS) üzerinden iade talep dilekçesi güncellenmelidir.

2026 yılında olunması 2024 beyannamesini düzeltmeye engel değildir; aksine stopajları geri alabilir .

2026 Yılında 2024 Düzeltmesi Yaparken İzlenecek Yol

2026 yılında 2024 beyannamesini düzeltmek istenildiğinde vergi dairesi geçici kabul tutanağının onaylı bir örneğini isteyebilir Tutanaktaki tarih 2024 olduğu sürece:

1. Vergilendirmenin dönemselliği ilkesi gereği düzeltme kabul edilir.
2. Yargı kararları, tutanağın geç gelmesini mükellef aleyhine bir “usulsüzlük” değil, dönemsel bir “düzeltme gerekliliği” olarak görür.
3. Özellikle stopaj iadesi alınacaksa bu düzeltme kaçınılmazdır.

Peki Ya Vergi dairesi Yıllara Sari İşten Dolayı Kurumlar beyannamesinde ekler bölümünde Kesinti Yoluyla Ödenen vergilere ilişkin listeye yazdığımızda

Stopajdan dolayı iade çıkıyorsa Dönem Atlaması olmuş bunu kabul edemeyiz reddediyoruz diyebilir gerekçe olarak da:

• Beyanname Üzerinde Gösterilmemesi: Gelir Vergisi Genel Tebliği (No: 252) uyarınca, tevkif yoluyla kesilen vergilerin yıllık beyannamede gösterilmesi esastır. Daire, “zamanında beyan etmediniz, hakkınızı kaybettiniz” diyebilir.
• İnceleme Şartı: Yıllara sari inşaat işlerinde mahsup ve iade tutarları yüksek olduğunda, vergi dairesi düzeltme beyannamesini kabul etmek için öncelikle bir vergi incelemesi yapılmasını şart koşabilir.
• Mahsup Süresi: Cari yıl (2024) beyannamesinde gösterilmeyen kesintilerin, düzeltme yoluyla sonraki yıllarda mahsubuna karşı “mahsul talebinin süresinde yapılmadığı” iddiası öne sürülebilir.

Bu Durumda Dava açmak kaçınılmazdır.

Dava Sonucunun Mükellef lehine olacağını düşünüyoruz.

Yargı, mükellefin cebinden çıkan ve hazineye intikal etmiş olan bu vergilerin mahsubunu bir “mülkiyet hakkı” ve “vergi hatası” kapsamında değerlendirmektedir. (Aşağıda ki karar dava açmada Kullanılabilir.

1. Düzeltme Zamanaşımı Süresi İçinde Başvuru: Danıştay kararlarına göre, 5 yıllık düzeltme zamanaşımı süresi içinde yapılan başvurularda, beyannamede unutulan stopajların düzeltme yoluyla mahsup edilmesi mümkündür.
2. Mahsup Süresi ve Gecikme Faizi (Bursa 2. Vergi Mahkemesi Kararı): Yakın tarihli bir kararda (E:2024/335, K:2024/771), yıllara sari inşaat işlerinde kesintinin yapılmamış olması veya mahsup süresinin geçmesi durumunda dahi, asıl amacın verginin doğru tespiti olduğu ve hak edilen mahsubun yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
3. İşin Bitim Tarihi Esası: Yargı, geçici kabul tutanağının onaylandığı tarihi “işin bittiği yıl” olarak kesin kabul eder ve bu yıldaki tüm stopajların mahsup edilmemesini bir “hesap hatası” olarak nitelendirir

Ömer Köklüce

Mali Müşavir

omerkokluce@gmail.com