İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımlarında, sermaye artışına ilişkin tescil tarihinden öncesine isabet eden dönem için enflasyon düzeltmesi yapılması gerektiğine ilişkin kişisel görüşümüz 

1. Yedekler ikili bir tasnifleme ile ele alınır: Kar yedekleri ve sermaye yedekleri
2. Sermaye yedeklerinin düzeltmeye tabi tutulacağı Kanun emridir.
3. Kar    yedeklerinin     düzeltmeye     tabi     tutulacağına     ilişkin     ise    açık     bir     düzenleme

bulunmamaktadır.

• Kar yedeklerinin de kazancın tespitinde endeksleneceği hususu Tebliğ ile düzenleme altına alınmıştır.
• Bu iki husus birlikte değerlendirildiğinde, esasında, öz kaynak kalemlerinin müessesenin tanımı gereği parasal olmayan kalem olduğu, öz kaynak dışı kalemler için cari değeri ile defter değeri arasındaki farkın ile paranın satın alma gücü arasındaki ters ilişkiye göre tespit edileceği anlaşılmaktadır.
• Kanunda kar yedekleri için düzeltmeye esas tarihin belirlenmemesi ancak sermaye yedekleri için belirlemede bulunulmuş olması, birinin düzeltileceği diğerinin düzeltilmeyeceği anlamına gelmemektedir. Amacın, tek düzen hesap planı uygulayıcılarına hareket alanı sağlama olduğu şeklinde yorumlanması gerekir. Özellikle TTK açısından dağıtılabilir kar tutarının tespitinde anılan Kanun uygulayıcısına hareket alanı sağlamak yönünden.
• Durum böyleyken, kar yedeklerinin sermayeye ilavesi halinde, yedek hesabının sermayenin tescil tarihine kadar endekslenmesi ve endekslemeden doğan farkın kar yedeği olarak takip edilmesi; sermaye yedeklerinin sermayeye ilavesi halinde ise yedek hesabının sermayenin tescil tarihine kadar endekslenmesi ve endekslemeden doğan farkın sermaye yedeği olarak takip edilmesi amaçlanmaktadır. Durum böyle olunca, “kar yedeklerinin sermayeye ilavesi halinde sermayenin tescil tarihi esas alınır” ifadesi, sermaye artırımı öncesine isabet eden düzeltmesinin kar yedeği, sermaye artırımı sonrasına isabet eden düzeltmesinin ise sermaye yedeği olarak kabul edilmesi amacını gütmektedir. Bu anlayış içerisinde, sermaye düzeltmesi olumlu farklarının hem tescil tarihine kadar düzeltilmesinden, hem de tescil tarihinden sonra endekslenmesinden doğan farklar sermaye yedeğidir. Bunun için Kanunda kar yedeklerinin sermayeye ilavesi için açıkça tescil tarihi ifadesine yer verilirken sermaye yedeklerinin sermayeye ilavesi için bir ifadeye yer verilmemiştir.
• Son tahlilde, dönem içerisinde öz kaynak kalemlerinin sermayeye ilavesi nedeniyle oluşan sermaye artışlarında, endeksleme farklarının hesap dönemi başından hesap dönemi sonuna kadar yapılması gerektiği açıktır. Bu müessesenin amacı yönünden de gereklidir.
• Aksi bir kabul, aynı öz kaynak yapısına sahip olan iki kurum arasında vergisel yükümlülük yönünden farklılık oluşturacak olup yasanın amaçlamadığı aksi yönde bir kabul, doğrudan yasaya aykırı olacaktır.

Yukarıdaki tabloda “Kanun koyucu sükut etmiştir” ifadesi, endeksleme yapılmayacağı şeklinde yorumlanırsa,

1. Müessesenin amacına aykırılık oluşacaktır.
2. Eşit konumdaki iki mükellef arasında farklı vergisel yükümlülük doğacaktır.
3. Tebliğ hükmü yasaya aykırı olacaktır.

İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımlarında, sermaye artışına ilişkin tescil tarihinden öncesine isabet eden dönem için enflasyon düzeltmesi yapılması

ymm İsmail Onay