Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB), ülkemizin yenilikçi girişimcilik ekosisteminin en önemli parçalarından biri haline geldi. Yazılım, Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerine sağlanan gelir ve kurumlar vergisi istisnaları, stopaj ve SGK teşvikleri hem yatırımcılara hem de girişimcilere ciddi avantajlar sunuyor.

Ancak bu teşvikler, mevzuata uygun kullanılmadığında Maliye denetimlerinde ciddi riskler doğurabiliyor. Özellikle son dönemde vergi müfettişlerinin teknopark firmalarına yönelik denetimleri artmış durumda.

Peki bu denetimlerde nelere bakılıyor, hangi belgeler hazır olmalı ve şirketler nasıl hazırlanmalı? İşte adım adım Teknopark Vergi Denetimleri Yol Haritası 👇

1️⃣ İstisna Kapsamının Doğru Belirlenmesi

Denetimin ilk durağı, istisnaya konu kazancın gerçekten Ar-Ge veya yazılım faaliyetinden mi doğduğudur.

  • Şirket yalnızca teknoparkta yürütülen projelerden elde ettiği kazançları mı istisnaya almış?
  • Saha desteği, bakım, danışmanlık veya satış sonrası hizmetler gibi gelirler istisna dışında mı tutulmuş?
  • “İstisna kazanç oranı” (örneğin ciro oranlaması) doğru hesaplanmış mı?

📌 Dikkat: Pazarlama, satış, montaj veya bakım gibi faaliyetler Ar-Ge faaliyeti sayılmaz ve istisna kapsamına giremez.

2️⃣ Gelir – Gider Ayrımı ve Muhasebe Uygulaması

Müfettişler, kazancın ayrıştırılmış olup olmadığını da dikkatle inceler:

  • Teknopark faaliyetleri ayrı bir muhasebe kod yapısı içinde mi izleniyor?
  • Genel giderler (kira, amortisman, yönetim gideri) doğru oranda dağıtılmış mı?
  • Ar-Ge dışı gelirler istisna dışında mı bırakılmış?

📁 Hazır bulunsun:

  • Teknopark içi / dışı gelir tablosu
  • İstisna kazanç hesaplama tablosu
  • Proje bazında gelir-gider listeleri

3️⃣ Personel Stopaj İstisnası

Ücret stopaj istisnası, denetimlerin en kritik noktalarından biridir.

  • İstisna uygulanan personel gerçekten Ar-Ge veya yazılım faaliyetinde mi?
  • Timesheet, SGK bildirgesi ve bordro birbiriyle uyumlu mu?
  • Uzaktan çalışma varsa yönetici şirketten izin alınmış mı?

📌 Unutmayın: Bir personel hem teknopark hem saha görevi yürütüyorsa, maaşın yalnızca Ar-Ge’ye isabet eden kısmı istisna olabilir.

4️⃣ KDV İstisnası ve Uygulama Hataları

Yazılım teslimlerinde KDV istisnası uygulanabiliyor. Ancak denetimlerde şu hatalar sık görülüyor:

  • Hizmet ifaları (örneğin destek veya kurulum) yazılım teslimiyle karıştırılıyor.
  • KDV’siz faturalar, proje içeriğiyle örtüşmüyor.
  • Faturalar proje tanımlarıyla eşleşmiyor.

Bu nedenle faturada faaliyet tanımı açık olmalı ve proje koduyla ilişkilendirilmeli.

5️⃣ Belgelerin Tutarlılığı ve Zamanlaması

Maliye müfettişleri, zaman çizelgelerindeki ve raporlardaki tutarlılığa özellikle bakar:

  • Proje başlangıç ve bitiş tarihleri fiili faaliyetlerle örtüşüyor mu?
  • Harcamalar, ilgili proje dönemine mi ait?
  • Teknopark yönetici şirketine yapılan bildirimlerle muhasebe kayıtları örtüşüyor mu?

🧩 Hazırlık İçin Yapılması Gerekenler

📂 Tüm projeler için tam dosya oluşturun: Proje tanımı, bütçe, iş paketleri, sonuç raporu, personel listesi, timesheet.

🧾 Vergisel belgeleri düzenli tutun: İstisna kazanç hesaplamaları, bordro özetleri, muhasebe fişleri, gelir ayrımları.

👨💻 Çalışan kayıtlarını güncelleyin: SGK adresi teknopark olmalı, görev tanımı Ar-Ge’ye uygun olmalı.

📑 Ar-Ge çıktısını belgeleyin: Kod çıktısı, test raporu, sürüm notu, prototip — “çıktı kanıtı” çok önemlidir.

⚖️ Vergi beyannameleriyle tutarlılığı sağlayın: Kurumlar vergisi beyannamesindeki istisna tutarı, bordro ve gelir tablolarıyla birebir örtüşmeli.

⚠️ Sık Görülen Hatalar

  • Teknopark dışı gelirlerin istisnaya dahil edilmesi
  • Uzaktan çalışan personelin bildirilmemesi
  • Timesheet ve bordro tutarsızlıkları
  • Güncellenmeyen proje dosyaları
  • Ar-Ge dışı giderlerin istisnaya alınması

✅ Son Öneri: Denetimden Önce “İç Ön Kontrol”

Eğer bir denetim geleceği biliniyorsa, mutlaka bir iç denetim provası yapılmalı:

  • İstisna hesaplamaları yeniden gözden geçirilmeli,
  • Belgeler güncellenmeli,
  • Gerekirse mali müşavir veya teknopark danışmanı ile denetim simülasyonu yapılmalı.

Bu sayede hem vergi riskleri minimize edilir hem de denetim süreci çok daha güvenli yönetilir.

✳️ Sonuç olarak: Teknopark istisnaları büyük bir avantaj sağlar; ancak belge, muhasebe ve süreç yönetimi eksikse aynı avantaj bir risk alanına dönüşebilir. Şirketlerin bu teşvikleri sürdürülebilir şekilde kullanabilmesi için mali denetimlere hazırlıklı, şeffaf ve sistematik olması şarttır.

Salih Karayel

Mali Müşavir