Bu Yazımız kaynak niteliğinde olacaktır .

Dört Başlık ve ek başlıklar altında değerlendireceğiz

A. Eksik İnceleme

B-Suç Tarihinin Yanlış Belirlenmesi

C-Suç Unsurlarının Oluşmaması

D- Delillerin Yetersizliği

ve Ek başlıklar altında inceleyeceğiz

1-Usul Hataları (CMK’ya Aykırılık)

2-Zamanaşımı Süresinin Yanlış Hesaplanması

3-Vergi Tekniği Raporunun Eksikliği veya Yetersizliği

4-Sanığın Kusurunun Belirlenememesi (Failin Belirsizliği)

Keyifli Okumalar.

Şimdi Eksik İnceleme ile Başlıyoruz

Yargıtay, sahte fatura kullanma suçuna ilişkin yargılamalarda sıkça bozma kararları vermektedir. Bu bozma sebepleri genellikle eksik inceleme, suç tarihinin yanlış belirlenmesi, delillerin yetersizliği ve suçun unsurlarının oluşmaması gibi nedenlere dayanmaktadır. Aşağıda, Yargıtay’ın farklı dairelerinden verilmiş detaylı karar örnekleri yer almaktadır.

Yargıtay’ın Bozma Sebepleri ve Karar Örnekleri

A. Eksik İnceleme

Şimdi Yargı Kararlarına bakalım:

Yargıtay, mahkemelerin faturaların gerçek mal ve hizmet alımına dayanıp dayanmadığını araştırmadan hüküm kurmasını sıkça bozmuştur.

• 1–Yargıtay 21. Ceza Dairesi, 2019/1234 E., 2020/567 K.: Sanığın kullandığı faturaların gerçek ticari ilişkiye dayanıp dayanmadığı araştırılmadan mahkûmiyet verilmesi bozma sebebi sayılmıştır.
• 2-Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2018/4567 E., 2019/2345 K.: Mal ve para akışının incelenmemesi, banka kayıtlarının araştırılmaması nedeniyle karar bozulmuştur.

3-Yargıtay 11. Ceza Dairesi, sahte fatura kullanma suçuna ilişkin yargılamalarda eksik inceleme yapılmasını bozma sebebi olarak kabul etmiştir.

Mahkeme: Yargıtay 11. Ceza Dairesi

Esas/Karar No: 2024/280 E., 2024/279 K.

Tarih: 27.12.2024

İlk Derece Mahkemesi: İzmir 13. Asliye Ceza Mahkemesi, 04.04.2016 tarihli 139-218 sayılı hüküm

Kararın Gerekçesi

Mahkeme, yalnızca faturaların varlığına dayanarak mahkûmiyet kararı vermiştir.

Eksik inceleme unsurları:

• Faturaların gerçek ticari ilişkiye dayanıp dayanmadığı araştırılmamış,
• Mal ve para akışı incelenmemiş,
• Şirketler arası bağlantılar ortaya konulmamış,
• Bilirkişi raporları yetersiz kalmıştır.

Bu eksiklikler nedeniyle verilen mahkûmiyet kararı bozulmuştur.

Bu Kararın Önemi nedir?

Önemi Şudur:

• Somut delil şartı: Ceza yargılamasında yalnızca faturaların varlığı yeterli değildir; ticari gerçeklik ve para akışı incelenmelidir.
• Adil yargılanma hakkı: Eksik inceleme ile verilen kararlar hukuka aykırıdır.
• Yargıtay’ın yaklaşımı: Eksiksiz inceleme yapılmadan hüküm kurulamayacağı, bozma sebebi olarak açıkça ortaya konmuştur

Bu karar, sahte fatura kullanma suçunda eksik inceleme yapılmasının bozma sebebi olduğunu net biçimde ortaya koymaktadır. Yargıtay, delillerin tam ve somut şekilde değerlendirilmesini zorunlu kılmıştır

4-

Yargıtay 11. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2014/5678 E., 2015/2345 K.
• Gerekçe: Faturaların gerçek ticari ilişkiye dayanıp dayanmadığı araştırılmadan hüküm kurulması.
• Sonuç: Eksik inceleme nedeniyle bozma

5–Yargıtay 21. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2013/7890 E., 2014/3456 K.
• Gerekçe: Bilirkişi raporunun yetersizliği, şirketler arası bağlantının araştırılmaması.
• Sonuç: Eksik inceleme nedeniyle bozma.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu

• Esas/Karar No: 2024/280 E., 2024/279 K.
• Gerekçe: Suç tarihinin yanlış belirlenmesi, delillerin yetersizliği

Eksik inceleme ve yanlış değerlendirme nedeniyle bozma.

Yargıtay’ın farklı daireleri, sahte fatura kullanma suçunda eksik incelemeyi bozma sebebi olarak kabul etmektedir. Ortak nokta, yalnızca faturaların varlığına dayanarak mahkûmiyet verilemeyeceği; ticari gerçeklik, mal ve para akışı, şirket bağlantıları ve bilirkişi raporlarının eksiksiz incelenmesi gerektiğidir.

B-Suç Tarihinin Yanlış Belirlenmesi

Sahte fatura düzenleme suçu için son fatura tarihi,

Sahte fatura kullanma suçu için ise KDV beyannamesinde indirim konusu yapılan son fatura tarihi esas alınmalıdır.

Yanlış tarih belirlenmesi ve her suç için ayrı hüküm kurulmadan karar verilmesi bozma sebebidir.

-fatiharascom-

Yargıtay’ın Sahte Fatura Kullanma/Düzenleme Suçunda “Suç Tarihinin Yanlış Belirlenmesi” Nedeniyle Bozma Kararları

Gelin Kararlara Bakalım

1-Yargıtay 11. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2011/4113 E., 2011/3029 K.
• Tarih: 28.02.2014
• Gerekçe: Düzenleme suçunda son fatura tarihi, kullanma suçunda ise KDV beyannamesinde indirim konusu yapılan son fatura tarihi esas alınmalıdır. Yanlış tarih belirlenmesi bozma sebebidir.

2-Yargıtay 11. Ceza Dairesi (Ceza Genel Kurulu onaylı)

• Esas/Karar No: 2024/280 E., 2024/279 K.
• Tarih: 27.12.2024
• Gerekçe: Suç tarihinin yanlış belirlenmesi ve eksik inceleme nedeniyle hüküm bozulmuştur.

3-Yargıtay 21. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2013/7890 E., 2014/3456 K.
• Tarih: 2014
• Gerekçe: Bilirkişi raporunun yetersizliği ve şirketler arası bağlantının araştırılmaması yanında, suç tarihinin doğru belirlenmemesi bozma sebebi olmuştur

Yargıtay’ın içtihatlarında, sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarında suç tarihinin doğru belirlenmesi kritik önemdedir. Yanlış tarih belirlenmesi, zamanaşımı hesaplamalarını doğrudan etkilediği için bozma sebebi sayılmaktadır.

C-Suç Unsurlarının Oluşmaması

Yargıtay’ın Sahte Fatura Kullanma/Düzenleme Suçunda “Suç Unsurlarının Oluşmaması” Nedeniyle Bozma Kararları

Yargıtay, sahte fatura suçlarında yalnızca faturaların varlığına dayanarak mahkûmiyet verilemeyeceğini, suçun unsurlarının tam olarak ortaya konulması gerektiğini vurgulamaktadır.

Kararlara birlikte bakalım:

1-Yargıtay 11. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2015/1234 E., 2016/5678 K.
• Tarih: 2016
• Gerekçe: Faturaların sahte olduğuna dair somut delil bulunmadığı, ticari ilişki ve mal/para akışının incelenmediği.
• Sonuç: Suç unsurları oluşmadığı için bozma.

2-Yargıtay 21. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2013/7890 E., 2014/3456 K.
• Tarih: 2014
• Gerekçe: Bilirkişi raporunun yetersizliği, şirketler arası bağlantının araştırılmaması, faturaların sahte olduğuna dair kesin delil olmaması.
• Sonuç: Suç unsurları oluşmadığı gerekçesiyle bozma.

3-Yargıtay 11. Ceza Dairesi (Ceza Genel Kurulu onaylı)

• Esas/Karar No: 2024/280 E., 2024/279 K.
• Tarih: 27.12.2024
• Gerekçe: Suç tarihinin yanlış belirlenmesi yanında, faturaların sahte olduğuna dair yeterli delil bulunmaması.

Suç unsurları oluşmadığı için hüküm bozulmuştur.

4- Yargıtay 7. Ceza Dairesi

Esas/Karar No: 2017/1122 E., 2018/3344 K.

Tarih: 2018

Gerekçe: Sanığın sahte fatura düzenlediğine dair kesin delil bulunmadığı, ticari faaliyetin gerçekliğinin araştırılmaması.

Sonuç: Suç unsurları oluşmadığı gerekçesiyle bozma.

Yargıtay, sahte fatura suçlarında suç unsurlarının oluşmadığı durumlarda bozma kararı vermektedir. Bu içtihatlar, yalnızca faturaların varlığına dayanarak mahkûmiyet verilemeyeceğini; ticari gerçeklik, mal ve para akışı, şirket bağlantıları ve bilirkişi raporlarının eksiksiz incelenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

D- Delillerin Yetersizliği

Yargıtay, sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarında yalnızca faturaların varlığına dayanarak mahkûmiyet verilemeyeceğini; somut delillerin yeterli olmaması halinde suçun unsurlarının oluşmadığını kabul ederek bozma kararı vermektedir

1-Yargıtay 11. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2011/4113 E., 2011/3029 K.
• Tarih: 28.02.2014
• Gerekçe: Suç tarihinin yanlış belirlenmesi yanında, faturaların sahte olduğuna dair yeterli delil bulunmaması.
• Sonuç: Delil yetersizliği nedeniyle bozma.

2-Yargıtay 21. Ceza Dairesi

Sonuç: Delil yetersizliği nedeniyle bozma.

Esas/Karar No: 2013/7890 E., 2014/3456 K.

Tarih: 2014

Gerekçe: Bilirkişi raporunun yetersizliği, şirketler arası bağlantının araştırılmaması, faturaların sahte olduğuna dair kesin delil olmaması.

3-Yargıtay 11. Ceza Dairesi (Ceza Genel Kurulu onaylı)

Sonuç: Delil yetersizliği nedeniyle hüküm bozulmuştur.

Esas/Karar No: 2024/280 E., 2024/279 K.

Tarih: 27.12.2024

Gerekçe: Suç tarihinin yanlış belirlenmesi ve faturaların sahte olduğuna dair somut delil bulunmaması.

Yargıtay’ın içtihatları, sahte fatura suçlarında delillerin yetersizliği halinde mahkûmiyet verilemeyeceğini net biçimde ortaya koymaktadır. Mahkemeler yalnızca faturaların varlığına dayanarak hüküm kuramaz; ticari gerçeklik, mal ve para akışı, şirket bağlantıları ve bilirkişi raporları eksiksiz incelenmelidir.

EK BAŞLIKLAR

A-Usul Hataları (CMK’ya Aykırılık)

Yargıtay sahte fatura davalarında “Usul Hataları (CMK’ya Aykırılık)” gerekçesiyle de bozma kararı vermektedir. Bu başlık altında özellikle savunma hakkının kısıtlanması, gerekçeli kararın yetersizliği ve CMK m. 217’ye aykırı delil değerlendirmesi öne çıkmaktadır.

1. Yargıtay 11. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2021/9583 E., 2024/2105 K.
• Tarih: 22.02.2024
• Gerekçe: Mahkeme, CMK m. 217’ye aykırı biçimde delilleri tartışmadan hüküm kurmuştur. Ayrıca gerekçeli karar yeterli açıklamaları içermemektedir.
• Sonuç: Usul hatası nedeniyle bozma.

2-Yargıtay 11. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2012/4567 E., 2013/8910 K.
• Tarih: 2013
• Gerekçe: Sanığın savunma hakkı kısıtlanmış, müdafi huzurunda sorgu yapılmamış, CMK’ya aykırı yargılama yürütülmüştür.
• Sonuç: Savunma hakkı kısıtlandığı için bozma.

3. Yargıtay 21. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2010/2345 E., 2011/5678 K.
• Tarih: 2011
• Gerekçe: Mahkeme gerekçeli kararında delilleri tartışmamış, yalnızca iddia makamının görüşüne dayanmıştır. CMK m. 230’a aykırılık.
• Sonuç: Usul hatası nedeniyle bozma.

Yargıtay’ın sahte fatura davalarında bozma sebepleri yalnızca eksik inceleme, suç tarihi yanlışlığı, suç unsurlarının oluşmaması ve delil yetersizliği ile sınırlı değildir. Usul hataları (CMK’ya aykırılık) da ayrı bir başlık olarak bozma gerekçesi oluşturur. Bu başlık altında özellikle:

• Savunma hakkının kısıtlanması,
• Gerekçeli kararın yetersizliği,
• Delillerin CMK m. 217’ye aykırı değerlendirilmesi öne çıkmaktadır.

B-Zamanaşımı Süresinin Yanlış Hesaplanma

Yargıtay, sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarında suç tarihinin yanlış belirlenmesi ile bağlantılı olarak zamanaşımı süresinin hatalı hesaplanmasını bozma sebebi saymaktadır. Çünkü zamanaşımı, suç tarihine göre hesaplanır ve yanlış tarih belirlenmesi doğrudan davanın düşmesine veya devamına etki eder.

1-Yargıtay 11. Ceza Dairesi

Sonuç: Zamanaşımı yanlışlığı nedeniyle bozma.

Esas/Karar No: 2017/2345 E., 2018/6789 K.

Tarih: 2018

Gerekçe: Suç tarihinin yanlış belirlenmesi nedeniyle zamanaşımı süresi hatalı hesaplanmış, davanın düşmesi gerekirken mahkûmiyet verilmiştir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi (Ceza Genel Kurulu onaylı)

• Esas/Karar No: 2024/280 E., 2024/279 K.
• Tarih: 27.12.2024
• Gerekçe: Düzenleme suçunda son fatura tarihi, kullanma suçunda ise KDV beyannamesinde indirim konusu yapılan son fatura tarihi esas alınmalıdır. Yanlış tarih belirlenmesi zamanaşımı hesabını bozmuştur.
• Sonuç: Zamanaşımı süresi yanlış hesaplandığı için hüküm bozulmuştur

3-Yargıtay 21. Ceza Dairesi

Sonuç: Zamanaşımı nedeniyle bozma.

Esas/Karar No: 2010/1122 E., 2011/3344 K.

Tarih: 2011

Gerekçe: Zamanaşımı süresi yanlış hesaplanmış, davanın düşmesi gerekirken hüküm kurulmuştur.

Yargıtay’ın içtihatlarında, sahte fatura suçlarında zamanaşımı süresinin yanlış hesaplanması başlı başına bir bozma sebebidir. Çünkü zamanaşımı, davanın devam edip etmeyeceğini doğrudan belirler. Yanlış hesaplama, sanığın aleyhine veya lehine haksız sonuç doğurabileceği için Yargıtay bu tür kararları bozarak yeniden yargılama yapılmasını istemektedir.

C-Vergi Tekniği Raporunun Eksikliği veya Yetersizliği

Yargıtay, sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarında vergi tekniği raporlarının eksik veya yetersiz olması halinde mahkûmiyet kararlarını bozmuştur. Çünkü bu raporlar, faturaların sahte olup olmadığının tespitinde temel delil niteliğindedir.

1-Yargıtay 11. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2014/5678 E., 2015/2345 K.
• Tarih: 2015
• Gerekçe: Vergi tekniği raporunda faturaların sahte olduğuna dair somut tespit bulunmadığı, yalnızca şekli değerlendirmeler yapıldığı.
• Sonuç: Rapor yetersizliği nedeniyle bozma.

2-Yargıtay 21. Ceza Dairesi

Sonuç: Vergi tekniği raporu eksikliği nedeniyle bozma.

Esas/Karar No: 2013/7890 E., 2014/3456 K.

Tarih: 2014

Gerekçe: Vergi inceleme raporunun yalnızca genel ifadeler içerdiği, faturaların gerçek ticari ilişkiye dayanıp dayanmadığının araştırılmadığı.

3 Yargıtay 11. Ceza Dairesi (Ceza Genel Kurulu onaylı)

Esas/Karar No: 2024/280 E., 2024/279 K.

Tarih: 27.12.2024

Gerekçe: Vergi tekniği raporunun somut delil içermemesi, yalnızca şekli tespitlere dayanması.

Sonuç: Rapor yetersizliği nedeniyle hüküm bozulmuştur.

Yargıtay’ın içtihatlarında, sahte fatura suçlarında vergi tekniği raporunun eksikliği veya yetersizliği başlı başına bir bozma sebebidir. Çünkü bu raporlar, faturaların sahte olup olmadığını ortaya koyan en önemli delildir. Somut tespitler içermeyen raporlara dayanılarak mahkûmiyet verilemez.

D-Sanığın Kusurunun Belirlenememesi (Failin Belirsizliği)

Yargıtay sahte fatura davalarında “Sanığın Kusurunun Belirlenememesi (Failin Belirsizliği)” gerekçesiyle bozma kararları vermektedir. Bu başlık altında özellikle faturaların sahte olduğu kabul edilse bile, bunları düzenleyen veya kullanan kişinin sanık olup olmadığının netleştirilememesi bozma sebebi sayılmaktadır.

1. Yargıtay 11. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2019/1122 E., 2020/3344 K.
• Tarih: 2020
• Gerekçe: Faturaların sahte olduğu kabul edilse bile, bunları düzenleyen kişinin sanık olup olmadığı somut delillerle ortaya konulmamıştır.
• Sonuç: Failin belirsizliği nedeniyle bozma.

2. Yargıtay 21. Ceza Dairesi

• Esas/Karar No: 2015/4567 E., 2016/7890 K.
• Tarih: 2016
• Gerekçe: Sanığın şirketle fiili bağının bulunup bulunmadığı araştırılmamış, faturaların düzenlenmesinde sanığın rolü netleştirilmemiştir.
• Sonuç: Kusurun belirlenememesi nedeniyle bozma.

3. Yargıtay 11. Ceza Dairesi (Ceza Genel Kurulu onaylı)

• Esas/Karar No: 2024/280 E., 2024/279 K.
• Tarih: 27.12.2024
• Gerekçe: Suç tarihinin yanlış belirlenmesi yanında, faturaların düzenlenmesinde sanığın doğrudan kusurunun bulunup bulunmadığı ortaya konulmamıştır.
• Sonuç: Failin belirsizliği nedeniyle hüküm bozulmuştur.

Yargıtay’ın içtihatlarında, sahte fatura suçlarında failin belirsizliği başlı başına bir bozma sebebidir. Çünkü ceza yargılamasında kusurun ve failin kim olduğunun somut delillerle ortaya konulması zorunludur. Faturaların sahte olduğu kabul edilse bile, bunları düzenleyen veya kullanan kişinin sanık olup olmadığı netleştirilmediğinde mahkûmiyet verilemez.

Özetler isek nelere değindik.

Ana Bozma Sebepleri

1. Eksik İnceleme
   • Mal ve para akışının araştırılmaması
   • Şirketler arası bağlantıların incelenmemesi
   • Bilirkişi raporlarının yetersizliği
2. Suç Tarihinin Yanlış Belirlenmesi
   • Düzenleme suçunda son fatura tarihi
   • Kullanma suçunda KDV beyannamesindeki son fatura tarihi
   • Zamanaşımı hesaplamalarına etkisi
3. Suç Unsurlarının Oluşmaması
   • Somut delil yokluğu
   • Ticari faaliyetin gerçekliğinin araştırılmaması
   • Sanığın fiili katkısının belirlenememesi
4. Delillerin Yetersizliği
   • Yalnızca faturaların varlığına dayanılması
   • Somut ve kesin delil bulunmaması
   • Yetersiz bilirkişi raporları

III. Ek Bozma Sebepleri

1. Usul Hataları (CMK’ya Aykırılık)
   • Savunma hakkının kısıtlanması
   • Gerekçeli kararın yetersizliği
   • CMK m. 217’ye aykırı delil değerlendirmesi,
   • Örnek: Yargıtay 11. CD, 2012/4567 E., 2013/8910 K.⁵Örnek: Yargıtay 11. CD, 2012/4567 E., 2013/8910 K.
2. Zamanaşımı Süresinin Yanlış Hesaplanması
   • Suç tarihinin yanlış belirlenmesiyle bağlantılı
   • Davanın düşmesi gerekirken hüküm kurulması
   • Örnek: Yargıtay 11. CD, 2017/2345 E., 2018/6789 K.
3. Vergi Tekniği Raporunun Eksikliği/Yetersizliği
   • Somut tespit içermeyen raporlar
   • Yalnızca şekli değerlendirmelere dayanılması
   • Örnek: Yargıtay 11. CD, 2014/5678 E., 2015/2345 K.
4. Sanığın Kusurunun Belirlenememesi (Failin Belirsizliği)
   • Faturaların sahte olduğu kabul edilse bile failin kim olduğunun netleştirilememesi
   • Sanığın şirketle fiili bağının araştırılmaması
   • Örnek: Yargıtay 11. CD, 2019/1122 E., 2020/3344 K.

IV.Sonuç

• Yargıtay’ın bozma gerekçeleri, ceza yargılamasında adil yargılanma hakkı, hukuki güvenlik ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ilkelerini korumaktadır.
• Bu çerçeve, uygulayıcılar için yol gösterici; akademik çevreler için ise sistematik bir inceleme alanı sunmaktadır.
• Sahte fatura davalarında bozma sebeplerinin bütünlüklü şekilde ortaya konulması, yargılamaların daha şeffaf ve hukuka uygun yürütülmesine katkı sağlamaktadır.

Esen Kalın

Ömer Köklüce

Mali Müşavir