Karbon, dünyadaki tüm yaşamın temel yapı taşı olan bir kimyasal elementtir. Evrendeki en yaygın elementlerden biridir ve soluduğumuz havadan yediğimiz yemeklere, vücudumuzdan kullandığımız yakıtlara kadar her yerde bulunur.

Karbon, yüzyıllar boyunca yeraltında güvenli bir şekilde depolanmış olan fosil yakıtların (kömür, petrol ve doğal gaz) kitlesel olarak yakılması, atmosfere muazzam miktarda karbondioksit salınmasına neden olmuştur. Doğal karbon döngüsünün kapasitesini aşan bu birikim, güneşten gelen ısının uzaya geri kaçmasını engelleyen bir “sera etkisi” yaratarak küresel sıcaklıkların artmasına ve yıkıcı iklim krizlerine yol açmıştır. Bugün gelinen noktada, karbon salınımını kontrol altına almak yalnızca çevresel bir zorunluluk değil, aynı zamanda küresel ticaretin kurallarını yeniden yazan ekonomik bir realitedir.

Devlet Karbon Sertifikaları Nasıl Üretilir.

Devlet, karbon sertifikalarını (resmî adıyla karbon tahsisatlarını veya kredilerini) doğrudan fabrikalarda fiziksel bir mal gibi üretmez. Bunun yerine, emisyonları sınırlandırmak ve yeşil projeleri teşvik etmek amacıyla piyasa temelli hukuki ve dijital bir mekanizma işletir.

Ağustos 2026’da yürürlüğe giren Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) Yönetmeliği kapsamında devletin bu sertifikaları üretme, dağıtma ve onaylama süreci şu şekilde işler:

1. Kotanın Belirlenmesi (Üst Sınır)

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı, Türkiye’nin toplamda ne kadar sera gazı salabileceğine dair yıllık bir üst sınır (kota) belirler. Bu kota, dijital sistemde karbon tahsisatlarına (her 1 ton CO₂ eşdeğerini temsil eden sertifikalara) bölünür.

2. Sertifikaların Piyasaya İhracı ve Dağıtımı

Üretilen bu dijital haklar/sertifikalar piyasaya iki yolla sunulur:

· Ücretsiz Tahsisat: Sanayinin rekabet gücünü korumak amacıyla, sertifikaların bir kısmı fabrikaların üretim seviyelerine göre ücretsiz dağıtılır.

· İhale Yoluyla Satış (Birincil Piyasa): Geriye kalan sertifikalar devlet tarafından açık artırma (ihale) yöntemiyle şirketlere satılarak bütçeye gelir sağlanır.

3. Emisyon İzinleri ve İzleme

Yıllık karbon salımı 50 bin tonun üzerinde olan büyük sanayi tesislerinin faaliyet gösterebilmesi için devletten 5 yıl geçerli “Sera Gazı Emisyon İzni” alması zorunludur. Bu tesisler her yıl saldıkları karbonu ölçer.

4. Dijital Kayıt ve Borsada Ticaret (EPİAŞ)

·         Devlet, tüm bu sertifikaların takibini kurduğu İşlem Kayıt Sistemi (sicil) üzerinden yapar.

·         Sertifika ticaretinin yapıldığı ikincil piyasanın (karbon borsasının) işletmesini devlet adına EPİAŞ (Enerji Piyasaları İşletme A.Ş.) üstlenir. Az salım yapan şirketler, ellerindeki fazla sertifikaları bu borsada çok salım yapanlara satabilir.

5. Yıl Sonu Uzlaştırma ve İptal

Her yılın Kasım ayında şirketler, o yıl saldıkları toplam karbon miktarı kadar sertifikayı devlete teslim etmekle yükümlüdür. Devlet teslim edilen bu sertifikaları sistemden siler (iptal eder). Yeterli sertifikası olmayan tesislere ise ağır idari para cezaları uygulanır.

Gönüllü Karbon Sertifikaları Nasıl Üretilir.

Yukarıdaki zorunlu sistemin dışında; bir ağaçlandırma, rüzgâr veya güneş enerjisi projesi yaptıysanız, devletin e-Devlet Gönüllü Karbon Piyasası Proje Kayıt Sistemi üzerinden başvuruda bulunursunuz. Projenizin çevreye sağladığı katkı bağımsız kuruluşlarca doğrulanınca devlet bunu “Gönüllü Karbon Kredisi” olarak tescil eder.

Türkiye’de Ağustos 2026’da yürürlüğe giren Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında şirketlerin tabi olduğu maliyetler, ceza oranları ve kayıt şartları netleşmiştir.

Süreç, zorunlu kapsama giren büyük sanayiciler ile gönüllü proje geliştirenler için iki farklı kulvarda yürür.

1. Zorunlu ETS Kapsamındaki Şirketler İçin Şartlar ve Maliyetler

Yıllık sera gazı emisyonu 50 bin ton CO₂ eşdeğeri ve üzeri olan tesisler (çimento, demir-çelik, enerji santralleri, rafineriler vb.) bu zorunlu sisteme tabidir.

Başvuru ve İzin Şartları

· Emisyon İzni: Kapsama giren tesislerin İklim Değişikliği Başkanlığı’ndan 5 yıl süreli “Sera Gazı Emisyon İzni” alması zorunludur.

· İzleme Planı: Şirketler, her yıl emisyonlarını nasıl ölçeceklerini gösteren bir izleme planı hazırlar ve bakanlığa onaylatır.

· Doğrulama: Yıllık emisyon raporları, akredite edilmiş bağımsız doğrulayıcı kuruluşlarca incelenir ve her yılın 30 Nisan tarihine kadar sisteme yüklenir.

Maliyetler

· Birincil Piyasa (İhale) Maliyeti: Devletin ücretsiz dağıttığı kotanın üzerinde karbon salan şirketler, eksik kalan her 1 ton karbon için EPİAŞ üzerinden açılacak devlet ihalelerinden sertifika satın almak zorundadır.

· İkincil Piyasa Maliyeti: İhaleyi kaçıran veya yıl içinde anlık sertifikaya ihtiyacı olan şirketler, EPİAŞ Karbon Piyasası’nda oluşan serbest piyasa fiyatı üzerinden diğer şirketlerden sertifika toplar.

· Doğrulama ve Danışmanlık Maliyetleri: Karbon ayak izinin ölçülmesi, raporlanması ve bağımsız kurumlara onaylatılması için her yıl düzenli danışmanlık ve denetim ücreti ödenir.

Ceza Oranları (Yıl Sonu Uzlaştırma Cezası)

Her yılın 30 Kasım tarihine kadar şirketler, bir önceki yıl saldıkları karbon miktarı kadar sertifikayı devlete teslim etmekle yükümlüdür.

· Açık Cezası: Teslim edilmeyen her 1 ton CO₂ eksikliği için şirkete ağır idari para cezası kesilir. Bu ceza miktarı, Avrupa Birliği ETS modeline paralel olarak ton başına caydırıcı bir Euro/TL karşılığı olarak belirlenmiştir.

· Ceza Sonrası Yükümlülük: Şirketin cezayı ödemesi borcunu silmez; eksik kalan karbon sertifikalarını bir sonraki yıl devlete yine de teslim etmek zorundadır.

2. Gönüllü Karbon Piyasası Projeleri İçin Şartlar ve Gelir Yapısı

Zorunlu kapsama girmeyen ancak rüzgâr (RES), güneş (GES), biyokütle veya ağaçlandırma gibi emisyon azaltan projeler geliştiren şirketler bu sisteme başvurabilir.

Başvuru Şartları

· Kayıt: Proje sahipleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın e-Devlet Çevre Bilgi Sistemi (ÇBS) altındaki Gönüllü Karbon Piyasası Proje Kayıt Sistemi’ne başvurur.

· Uluslararası Standartlar: Projenin Gold Standard, VCS (Verra) gibi uluslararası mekanizmalara veya yerel yeşil sertifika (YEK-G) standartlarına uygun olarak tasarlanması gerekir.

· İlave Olma (Additionality): Projenin, karbon geliri olmadan mali olarak hayata geçemeyeceğini (yani sadece yasal zorunluluktan yapılmadığını) kanıtlaması şarttır.

Maliyetler ve Süreç

· PPD (Proje Tasarım Belgesi) Hazırlığı: Projenin tüm teknik detaylarını içeren bu belgenin hazırlanması için danışmanlık ücreti ödenir.

· Validasyon ve Verifikasyon: Projenin başlangıcında (Validasyon) ve karbon azaltımı gerçekleştikten sonra (Verifikasyon) uluslararası denetim firmalarına onaylatma ücreti ödenir.

Gelir Potansiyeli

·         Doğrulanan her 1 tonluk emisyon azaltımı, 1 adet Gönüllü Karbon Kredisi olarak tescil edilir.

·         Şirketler bu kredileri e-Devlet sicili üzerinden hem yurt içindeki karbon nötr olmak isteyen firmalara hem de uluslararası piyasalarda satarak ek gelir elde eder.

3. Küresel Ticarette Yeni Dönem ve Sınırda Karbon Vergileri

Küresel ticaret, Avrupa Birliği’nin (AB) Yeşil Mutabakat kapsamında hayata geçirdiği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ile geri dönülemez bir dönüşüm sürecine girmiştir. SKDM, AB dışındaki ülkelerden ithal edilen demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre ve elektrik gibi yüksek karbon yoğunluğuna sahip ürünlere, AB sınırından girerken karbon içeriğine göre vergi uygulanmasını öngörmektedir. Bu hamle, küresel tedarik zincirlerindeki tüm üreticileri radikal bir seçime zorlamaktadır: Ya üretim süreçlerini yeşil enerjiye dönüştürerek karbon ayak izlerini sıfırlayacaklar ya da AB pazarına girerken çok ciddi maliyet artışlarına (karbon vergilerine) katlanacaklardır.

4. Türkiye’nin Karbon Politikası ve Stratejik Konumu

Türkiye, coğrafi konumu ve AB ile olan yoğun ticari bağları nedeniyle bu yeni ekonomik düzenin tam merkezinde yer almaktadır. AB’ye yapılacak ihracatta karbon vergisi bariyerine takılmak istemeyen Türkiye, kendi sanayisini korumak adına Ulusal Emisyon Ticaret Sistemi’ni (ETS) kurmak için kapsamlı yasal ve teknik adımlar atmaktadır. İklim Kanunu çalışmaları kapsamında hayata geçirilecek olan ulusal ETS sayesinde, Türk şirketlerinin ödeyeceği karbon emisyon bedellerinin yurt dışına (AB’ye) vergi olarak gitmesi engellenecek; bu kaynaklar Türkiye’nin kendi içinde toplanarak yerli sanayinin yeşil dönüşüm projelerini fonlamak amacıyla kullanılacaktır.

.5. Sonuç ve Öngörüler

Karbon, yakın geçmişe kadar yalnızca kimya ve çevre biliminin bir konusu iken, günümüzde küresel makroekonominin ve finans dünyasının en kritik kaldıraçlarından biri haline gelmiştir. Gelecekte karbon maliyetleri, şirketlerin bilançolarında tıpkı işçilik, hammadde veya enerji giderleri gibi standart ve hayati bir kalem olarak yer alacaktır. Karbon piyasalarının şeffaflık, sıkı denetim ve adil fiyatlandırma ile olgunlaşması, insanlığın küresel ısınmayı sınırlandırma hedefine ulaşıp ulaşamayacağını belirleyen ana unsur olacaktır. Yenidünya düzeninde ekonomik olarak hayatta kalmanın yolu, karbonu bir maliyet unsuru olarak görmekten ziyade, yeşil dönüşümü bir rekabet avantajına çevirmekten geçmektedir

6. Karbon Kredisi Muhasebe İşlemleri

Karbon kredileri Maddi Olmayan Duran Varlıklar (Hesap Kodu: 260 veya alt kırılımları) veya satış amaçlıysa Stoklar (Hesap Kodu: 157) hesap grubunda izlenir.

Gönüllü pazardan karbon emisyonunu dengelemek amacıyla alınan karbon kredilerine ait muhasebe sürecini bir örnekle inceleyelim.

Muhasebe Uygulama Örneği

Senaryo: XYZ Üretim A.Ş. 2026 yılı karbon ayak izini dengelemek amacıyla gönüllü karbon pazarından tanesi 150,00,00 TL olan 1.000 adet karbon kredisi satın almıştır. Şirket bu kredileri aynı yıl içinde karbon emisyonunu sıfırlamak (itfa etmek) amacıyla kullanmıştır. (KDV ihmal edilmiştir).

1. Karbon Kredisinin Satın Alınması

Şirket kredileri gelecekte kullanmak üzere bir varlık olarak aktife alır.

Toplam Tutar: 1.000 adet × 150 TL = 150.000,00 TL

……………………/……………………….

260         HAKLAR (Karbon Kredileri)150.000,00

102        BANKALAR                                        150.000,00

Açıklama               Karbon kredisi alım kaydı

…………………/…………………………….

2. Karbon Kredisinin Kullanılması

Yılsonunda şirket, üretimden kaynaklanan emisyonunu dengelemek için bu kredileri sertifika kuruluşu sisteminde “kullanıldı” olarak işaretler . Bu işlemle birlikte varlık tükenir ve gidere dönüşür.

………………………/…………………………..

730         GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 150.0000,00

260   HAKLAR (Karbon Kredileri 150.000,00

Açıklama               Kullanılan karbon kredilerinin giderleştirilmesi

……………………/………………………………

Not: Eğer şirket bu kredileri karbon ticareti yapmak (kâr amacıyla alıp satmak) için alsaydı, 157 Diğer Stoklar hesabında takip edecek ve satıldığında 600 Yurtiçi Satışlar ile 623 Diğer Satışların Maliyeti hesaplarını kullanacaktır.

Konuyu biraz daha derinleştirerek hem devlet tarafından ücretsiz tahsis edilen kredileri hem de kota aşımı durumundaki ceza/yükümlülük senaryolarını Türkiye’deki Tekdüzen Hesap Planı’na (THP) uygun olarak detaylandıralım.

1. Senaryo: Devletin Ücretsiz Karbon Kredisi Tahsis Etmesi (Zorunlu Pazar)

Devletler (veya ilgili emisyon ticaret otoriteleri), sanayi tesislerine teşvik veya geçiş süreci desteği olarak belirli bir kota dahilinde ücretsiz karbon kredisi verebilir. TMS 20 (Devlet Teşviklerinin Muhasebeleştirilmesi) standardına göre bu işlem “Devlet Teşviki” olarak değerlendirilir.

Örnek: Devlet, ABC Çimento A.Ş.’ye piyasa değeri 200.000,00 TL olan karbon kredisini ücretsiz tahsis etmiştir.

A. Kredilerin Alınması (Ertelenmiş Gelir Yöntemi)

Krediler sisteme tanımlandığında rayiç bedel üzerinden aktife alınır, karşılığında ise pasifte bir ertelenmiş gelir kalemi yaratılır.

……………………………./……………………..

260         HAKLAR (Karbon Kredileri) 200.000              00

480         GELECEK YILLARA AİT GELİRLER        200.000,00

Açıklama               Ücretsiz tahsis edilen karbon kredilerinin kaydı

………………………../………………..

B. Dönem Sonunda Kredilerin Kullanılması

Yılsonunda şirket bu kredileri emisyonunu kapatmak için kullandığında, varlık tükenirken pasifteki ertelenmiş gelir de dönemin gelir tablosuna aktarılır.

…………………………../…………………………

730 / 770              GENEL ÜRETİM / GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 200.000

260         HAKLAR (Karbon Kredileri)                              200.000

480         GELECEK YILLARA AİT GELİRLER        200.000

602         DİĞER GELİRLER (Devlet Teşvikleri)                 200.000

Açıklama               Kullanılan kredilerin gider ve gelir eşleştirmesi

……………………………/…………………………..

(Bu işlem neticesinde şirketin kâr/zarar tablosuna etkisi sıfır “0” olur).

2. Senaryo: Kota Aşımı ve Karbon Borcu Oluşması (Karşılık Ayrılması)

Şirket yıl içinde devletin verdiği kotadan daha fazla karbon salınımı yapmışsa ve henüz piyasadan eksik kalan krediyi satın almamışsa, dönem sonunda bir yükümlülük (borç/karşılık) kaydetmek zorundadır.

Örnek: ABC Çimento A.Ş., yıl sonunda kotasını 500 ton aşmıştır. Dönem sonu itibarıyla piyasada 1 ton karbon kredisinin fiyatı 300 TL’dir. Şirket henüz bu krediyi satın almamıştır ancak yasal ceza yememek için gelecekte almak zorundadır.

Ayrılacak Karşılık Tutarı: 500 ton × 300 TL = 150.000,00 TL

A. Dönem Sonunda Karşılık Ayrılması (31 Aralık)

Henüz fatura gelmemiştir ancak yasal bir yükümlülük doğduğu için gider kaydı yapılır.

……………………………/………………………..

730 / 770              GENEL ÜRETİM / GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 150.000,00

379         DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI                               150.000,00

Açıklama               Kota aşımı nedeniyle karbon emisyon karşılığı ayrılması

……………………………/…………………………..

B. Ertesi Yıl Kredinin Piyasadan Satın Alınarak Kapatılması

Şirket sonraki ay eksik kalan kredileri piyasadan 155.000 TL ödeyerek satın almış ve yükümlülüğünü kapatmıştır. (Fiyat değişimi nedeniyle oluşan 5.000 TL fark doğrudan gidere yazılır).

……………………/……………………….

379         DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI               150.000

689         DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR       5.000

102         BANKALAR                           155.000

Açıklama               Karbon kredisinin fiilen alınarak borcun kapatılması

………………………………./……………………

Karbon kredilerinin Türkiye’deki vergi mevzuatı, Katma Değer Vergisi (KDV) uygulamaları, Kurumlar Vergisi matrahı karşısındaki durumu ve Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) riskleri, 7552 sayılı İklim Kanunu ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) güncel özelgeleri doğrultusunda şu şekilde netleşmiştir:

1. Katma Değer Vergisi (KDV) Boyutu

Karbon kredileri mevzuatımızda somut bir mal değil, bir “gayri maddi hak” veya “hizmet” olarak kabul edilmektedir. KDV karşısındaki durumu işlemin nerede yapıldığına göre değişir:

Yurt İçi Alım ve Satımlar (%20 KDV): Türkiye mukimi iki şirket arasında karbon kredisi ticareti yapılıyorsa veya Türkiye’deki bir aracıdan karbon kredisi satın alınıyorsa, bu işlem genel oranda (%20) KDV’ye tabidir. Alıcı şirket bu KDV’yi 191 İndirilecek KDV hesabında takip edebilir. [1, 2]

Yurt Dışından Karbon Kredisi İthalatı (Sorumlu Sıfatıyla KDV): Yurt dışındaki bir kuruluştan (örneğin Gold Standard veya Verra sisteminden) kredi alındığında, hizmetten Türkiye’de yararlanıldığı için 2 No.lu KDV Beyannamesi ile %20 sorumlu sıfatıyla KDV beyan edilip ödenmelidir.

Yurt Dışına Karbon Sertifikası Satışı (KDV Dışı / Muafiyet): Türkiye’deki bir emisyon azaltım projesinden üretilen karbon kredileri, merkezi yurt dışında olan ve emisyonunu yurt dışında sıfırlamak isteyen bir firmaya satılırsa; hizmet yurt dışında ifa edilip yurt dışında yararlanıldığı için KDV’nin konusuna girmez (KDV hesaplanmaz).

2. Kurumlar Vergisi ve Stopaj Boyutu

Yurt dışından alınan karbon kredilerinde Stopaj (Vergi Kesintisi) yükümlülüğü doğabilmektedir.

Karbon kredileri “gayrimaddi hak” olarak değerlendirildiğinden, yurt dışındaki firmaya ödeme yapılırken %20 oranında Kurumlar Vergisi Stopajı yapılması gerekir.

Ancak, kredinin satın alındığı ülke ile Türkiye arasında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) varsa, bu oran anlaşma hükümlerine göre genellikle %10’a düşmekte veya ticari kazanç kapsamında tamamen sıfırlanabilmektedir.

3. Gider Yazılabilme Durumu ve KKEG Riskleri

Karbon kredileri için yapılan harcamaların vergi matrahından düşülüp düşülemeyeceği (gider yazılması), kredinin hangi amaçla kullanıldığına bağlıdır:

A. Vergi Matrahından İndirilebilecek Giderler (Kabul Edilen)

· Gönüllü Karbon Pazarı: Bir şirket, ticari faaliyetlerinin bir parçası olarak (örneğin yeşil lojistik imajı çizmek, ihracat yaparken “karbon nötr” sertifikası sunmak) karbon kredisi alıp bunu iptal ediyorsa (itfa ediyorsa), bu harcama GVK Madde 40/1 uyarınca “ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel gider” olarak kabul edilir ve gider yazılabilir.

· Stok Amaçlı Alımlar: Ticaretini yapmak üzere alınan kredilerin alış bedelleri, satıldığı dönemde satılan malın maliyeti yazılarak doğrudan matrahtan düşülür.

B. Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) Riskleri ve Cezalar ❌

En büyük mali risk, emisyon ticaret sistemindeki yasal zorunlulukların ihlali durumunda ortaya çıkar:

1. Kota Aşımı Cezaları: Devletin belirlediği zorunlu emisyon kotasını aşan firmalara kesilen idari para cezaları, Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) Madde 11/d uyarınca kesinlikle gider yazılamaz, doğrudan KKEG olarak kaydedilmelidir.

2. Dönem Sonu Karşılık Farkları: Bir önceki adımda anlattığımız 379 Borç ve Gider Karşılıkları hesabına alınan tutarlar, henüz fiilen ödenmemiş veya kesinleşmemiş bir yükümlülük içeriyorsa (örneğin tahmini piyasa fiyatından karşılık ayrılmışsa), vergi matrahı tespit edilirken geçici olarak KKEG yapılır. Ertesi yıl fiili alım ve ödeme gerçekleştiğinde vergi matrahından düşülür.

Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM / CBAM), özellikle AB’ye ihracat yapan Türk firmaları için 1 Ocak 2026 itibarıyla mali yükümlülükler getiren yeni bir dönem başlatmıştır.

Bu sistemde artık sadece karbon kredisi alıp itfa etmek yetmiyor; AB’ye ihraç edilen ürünlerin (demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen) üretimi sırasında salınan gömülü emisyonlar için SKDM Sertifikası (CBAM Certificate) satın alınması zorunlu hale gelmiştir.

Bu durumun ihracatçı bir firmanın muhasebesine ve maliyet süreçlerine yansımasını entegre bir örnekle inceleyelim.

SKDM Sertifikası Muhasebe Mantığı

SKDM sertifikaları, AB karbon borsasındaki (EU ETS) haftalık ortalama tahvil fiyatlarına endeksli olarak satın alınır.

Satın alınan bu sertifikalar, ihracatın gerçekleştiği dönemin üretim maliyetine doğrudan etki eder.

Muhasebe standartları uyarınca, bu maliyetler 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri veya ürünün doğrudan maliyet unsuru olarak 730 Genel Üretim Giderleri içinde takip edilebilir. Ancak ürün yurt dışına satılırken oluşan bir dış ticaret maliyeti olduğu için 760 hesabı daha yaygın kabul görmektedir.

SKDM Muhasebe Uygulama Örneği

Senaryo: XYZ Demir-Çelik A.Ş., AB’deki bir müşterisine çelik boru ihraç etmiştir. Yapılan emisyon hesaplam   alarına göre, bu ihracat için AB gümrüklerinde ibraz edilmek üzere toplam 20.000 Avro (Karşılığı: 760.000 TL) tutarında SKDM sertifikası satın alınmış ve AB yetkili makamlarındaki hesaba aktarılmıştır. (KDV’den istisnadır).

1. SKDM Sertifikası Satın Alma Bedelinin Ödenmesi ve Gider Hesabına Aaktarılması

Sertifika, ihracat işlemiyle doğrudan bağdaşık olduğu ve o dönemde tüketildiği için doğrudan gider hesaplarına yansıtılır.

………………………../……………………

760         PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ

– SKDM Sertifika Giderleri 760.000

102         BANKALAR

– Döviz Hesabı (20.000 €)                  760.000

Açıklama               AB ihracatı için SKDM sertifikası alım ve kullanım kaydı

……………………………./ ………………………………

2. Dönem Sonu Beyanname ve Gelir Tablosu Gösterimi

Dönem sonunda bu gider, Gelir Tablosunda “Faaliyet Giderleri” altında yer alan Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri satırında raporlanarak şirketin ticari kârını azaltır. Vergi matrahı tespit edilirken de indirim konusu yapılır (Kabul Edilen Giderdir).

YMM/BD HASAN SANCAK

KAYNAKÇA:

•            3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, Madde 11/1-a.

•             5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, Madde 10/1-ğ.

•             7552 sayılı İklim Yasası

 Avrupa Komisyonu. (2026). Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Uygulama Esasları ve Sertifika Fiyatlandırmaları. AB Yayınlar Ofisi.

 Kamu Gözetimi Kurumu (KGK). (2025). Türkiye Muhasebe Standartları (TMS 38 Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve TMS 2 Stoklar Standartlarının Çevresel Varlıklara Uygulanması Rehberi). Ankara.

 T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (27 Ağustos 2026). Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) Yönetmeliği. T.C. Resmî Gazete (Sayı: 33285).

 Verra & Gold Standard. (2026). Global Voluntary Carbon Market Insights: Issuance and Registry Methodologies. VCM Report.

 World Wildlife Fund (WWF) Turkey. (2025). Türkiye’de Karbon Ayak İzi ve Sanayide Yeşil Dönüşüm Raporu. İstanbul.