eçmiş dönem faturalarında iki farklı durumla karşılaşılır:

1. Fatura güncel tarihlidir ancak açıklamasında geçmiş döneme ait kira, hizmet, ciro primi veya fiyat farkı yer almaktadır.
2. Faturanın tarihi de geçmiş döneme aittir ancak belge işletmeye sonraki yıl ulaşmış veya kayıtlara geç alınmıştır.

Her iki durumda da faturanın tarihine bakmak tek başına yeterli değildir. Giderin hangi dönemde kesinleştiği ile KDV’nin hangi dönemde indirilebileceği ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

1. Güncel tarihli faturada geçmiş dönem açıklaması varsa

Bir faturanın 2026 tarihli olması ve açıklamasında “2025 yılı kira farkı” yazması, tutarın otomatik olarak 2025 gideri olduğu anlamına gelmez.

Öncelikle şu soru sorulmalıdır:

Borç 2025 yılında mı kesinleşmişti, yoksa 2026 yılında mı ortaya çıktı?

Ticari kazancın tespitinde tahakkuk ve dönemsellik ilkeleri geçerlidir. Bir gider, mahiyet ve tutar itibarıyla kesinleştiği hesap döneminde dikkate alınır.

Dayanak: KVK m.6; GVK m.38 ve 40/1; VUK m.287.

Tutar önceki yıl kesinleşmişse

Sözleşmede hesaplama yöntemi açık, gerekli veriler belli ve borç 2025 yılı sonunda hesaplanabilir durumdaysa gider 2025 yılına aittir.

Faturanın 2026 yılında düzenlenmesi gideri 2026 yılına taşımaz. Önceki yılın gideri için dönem sonunda tahakkuk kaydı yapılması gerekir.

Tutar sonraki yıl kesinleşmişse

Kira veya fiyat farkı;

• 2026 yılında imzalanan ek protokolle,
• Tarafların yeni mutabakatıyla,
• Mahkeme, hakem veya sulh kararıyla,
• Hak ediş ya da kesin kabul işlemiyle,
• Sözleşmedeki kurucu bir şartın 2026 yılında gerçekleşmesiyle

ortaya çıkmışsa gider 2026 yılında kesinleşmiş olabilir.

Buradaki ayrım önemlidir: Sonraki yıl yapılan işlem yalnızca daha önce doğmuş borcu hesaplayıp teyit ediyorsa gider önceki döneme aittir. Ancak yeni bir hak veya borç doğuruyorsa kesinleşmenin gerçekleştiği sonraki dönem esas alınır.

Ciro primi ve fiyat farkında kesinleşme

Ciro primi veya fiyat farkı faturalarında da aynı ölçü uygulanır.

Prim oranı sözleşmede belli, prim dönemi sona ermiş, ciro sınırı aşılmış ve tutar yıl sonunda hesaplanabilir durumdaysa gelir ve gider önceki yıl itibarıyla tahakkuk etmiştir. Faturanın veya şekli mutabakatın sonraki yıl yapılması sonucu değiştirmez.

Buna karşılık prime hak kazanmak için sonraki yıldaki tahsilatın, iade süresinin, satış miktarının veya sözleşmedeki başka bir şartın tamamlanması gerekiyorsa prim sonraki yılda kesinleşebilir.

Fiyat farkı bakımından da sözleşmedeki formül, miktar ve oranlar yıl sonunda belli ise tahakkuk önceki döneme aittir. Fark yeni bir anlaşma, hak ediş, kesin kabul, dava veya sulh sonucunda belirlenmişse sonraki dönemde doğabilir.

KDV açısından

Fiyat farkları KDV matrahına dâhildir. Sonradan meydana gelen fiyat farkı veya ciro iskontosu nedeniyle matrahta değişiklik oluşursa düzeltme, değişikliğin gerçekleştiği dönemde yapılır.

Gerçek bir ciro primi veya yıl sonu iskontosu asıl satış bedelinin düzeltilmesi niteliğindeyse KDV Kanunu’nun 35’inci maddesi uygulanır. İskonto tutarına, asıl teslim veya hizmet tarihinde geçerli olan KDV oranı uygulanır.

Ancak “ciro primi” adı altındaki ödeme reklam, raf tahsisi, teşhir, tanıtım veya başka bir hizmetin karşılığıysa matrah düzeltmesi değil, ayrı bir hizmet söz konusudur.

Dayanak: KDVK m.1/1, 4, 24/c, 25/a ve 35; KDV Genel Uygulama Tebliği III/A-6.1.

2. Geçmiş dönem tarihli fatura sonraki yıl kaydedilirse

İkinci durumda faturanın tarihi de önceki yıla aittir. Örneğin 2025 tarihli bir fatura 2026 yılında kayıtlara alınmaktadır.

Bu durumda gider ve KDV yine ayrı değerlendirilmelidir.

Gider yönünden

Faturaya konu mal veya hizmet 2025 yılında gerçekleşmiş ve gider de o yıl kesinleşmişse tutar 2025 yılı gideridir.

Kurumlar vergisi beyannamesi henüz verilmemişse gider doğru dönemin hesaplarında ve beyannamesinde dikkate alınabilir.

Beyanname verildikten sonra belge tespit edilmişse geçmiş yıl defterine geriye dönük kayıt yapılamaz. GİB’in yaklaşımına göre tutar cari dönem defterlerinde, uygulamada 681-Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabında izlenebilir; ancak cari yıl kurumlar vergisi matrahında KKEG olarak dikkate alınır.

Mükellef gider hakkından yararlanmak istiyorsa ilgili dönem kurumlar vergisi beyannamesi için VUK’un düzeltme hükümleri çerçevesinde düzeltme yoluna başvurmalıdır.

Düzeltme yapılmayıp gider cari yılda KKEG olarak bırakılırsa önceki döneme ilişkin gider hakkından yararlanılmamış olur.

Dayanak: VUK m.116-126, özellikle m.122; KVK m.6; GİB’in geçmiş dönem kayıtlarına ilişkin özelgesi.

VUK m.371 yalnızca vergi ziyaı doğuran ve pişmanlık şartlarını taşıyan durumlarda gündeme gelir. Her düzeltme beyannamesinin doğrudan dayanağı VUK m.371 değildir.

KDV yönünden

KDV Kanunu’nun 29/3’üncü maddesine göre indirim hakkı, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği takvim yılını takip eden takvim yılının sonuna kadar kullanılabilir.

Ayrıca KDV’nin faturada ayrıca gösterilmesi ve belgenin kanuni defterlere kaydedilmesi gerekir.

Dayanak: KDVK m.29/1, 29/3 ve 34/1; KDV Genel Uygulama Tebliği III/C-1.

Buna göre 2025 yılında gerçekleşen bir işleme ait fatura, 2026 yılı defterlerine kaydedilirse faturadaki KDV, diğer şartların da sağlanması kaydıyla kaydın yapıldığı 2026 vergilendirme döneminde indirilebilir.

Ancak 2024 yılında gerçekleşmiş bir işleme ait belge ilk kez 2026 yılında kayda alınıyorsa takip eden takvim yılı olan 2025 de geçtiğinden KDV indirim süresi aşılmış olur.

KKEG kaydı KDV indirimini engeller mi?

Bu soruya yalnızca “KKEG ise KDV indirilemez” şeklinde cevap vermek eksik kalır. KKEG kaydının neden yapıldığına bakılmalıdır.

KDV Kanunu’nun 30/d maddesine göre Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları uyarınca kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderlere ait KDV indirilemez.

İşletmenin faaliyetiyle ilgisi bulunmayan, kişisel tüketime yönelik olan veya kanunen gider kabul edilmeyen bir harcamanın KDV’si de kural olarak indirim konusu yapılamaz.

Ancak harcama özü itibarıyla faaliyetle ilgili ve indirilebilir nitelikte olmakla birlikte yalnızca önceki döneme ait olması nedeniyle cari yıl matrahından indirilmiyorsa durum farklıdır.

Vergiyi doğuran olay önceki yıl gerçekleşmiş, belge takip eden yılın sonuna kadar kayıtlara alınmış ve KDV Kanunu’nun 29 ve 34’üncü maddelerindeki şartlar sağlanmışsa KDV indirilebilir.

Başka bir ifadeyle:

Gider yalnızca dönemsellik nedeniyle cari yılda KKEG izleniyorsa, faturadaki KDV takip eden yıl süresi içinde indirim konusu yapılabilir.

Gerçek anlamda kanunen kabul edilmeyen bir harcamaya ait KDV ise KDVK m.30/d uyarınca indirilemez.

Dayanak: KDVK m.29/3, 30/d ve 34/1; KDV Genel Uygulama Tebliği III/C-1 ve III/C-2.1.

Yedi günlük sürede yıl geçişi

28 Aralık 2025 tarihinde gerçekleştirilen bir teslimin faturası, VUK m.231/5’teki yedi günlük süre içinde 3 Ocak 2026 tarihinde düzenlenebilir.

Bu durumda:

• Gelir ve gider 2025 dönemine aittir.
• Satıcı, hesaplanan KDV’yi vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği Aralık 2025 döneminde beyan eder.
• Alıcı, faturadaki KDV’yi belgenin 2026 yılı defterlerine kaydedildiği dönemde indirir.

Fatura yedi günlük kanuni süre içinde düzenlenmiş olsa bile satıcının hesaplanan KDV dönemi ile alıcının indirim dönemi farklı olabilir.

Dayanak: KDVK m.10, 29/3 ve 34/1; VUK m.231/5.

KDV-2’de ödeme şartı

Yurt dışından alınan hizmetler veya diğer sorumlu sıfatıyla KDV uygulamalarında farklı bir indirim mekanizması bulunmaktadır.

2 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilen verginin indirilebilmesi için ödenmiş olması gerekir.

• Süresinde beyan edilip süresinde ödenen KDV, ait olduğu dönemin 1 No.lu KDV beyannamesinde indirilebilir.
• Süresinden sonra ödenen KDV, ödemenin gerçekleştiği dönemin 1 No.luKDV beyannamesinde indirilir.
• Kısmi ödemede yalnızca ödenen kısım indirim konusu yapılabilir.

Dayanak: KDVK m.29/1-ç ve 29/5; KDV Genel Uygulama Tebliği III/C-1.1.

Belgeleri birlikte saklayın

Geçmiş dönem faturalarında yalnızca faturanın varlığıyla yetinilmemelidir.

Fiilî teslim veya hizmeti ve tahakkuk tarihini doğrulayan sözleşme, sipariş, sevk irsaliyesi, hak ediş, banka dekontu, mutabakat, hesaplama tablosu ve yazışmalar birlikte muhafaza edilmelidir.

Bu belgeler, giderin neden belirli bir döneme ait olduğunu ve KDV indirim şartlarının oluştuğunu ortaya koyar.

Dayanak: VUK m.3/B, 227, 253 ve 256.

Hızlı uygulama rehberi

▪ Güncel tarihli faturada geçmiş yıl yazıyorsa: Önce giderin hangi yılda kesinleştiğine bakılır.

▪ Tutar önceki yıl hesaplanabilir ve talep edilebilir durumdaysa: Gider önceki döneme aittir.

▪ Tutar sonraki yıl yapılan yeni anlaşma, sulh veya kararla doğmuşsa: Gider sonraki dönemde dikkate alınabilir.

▪ Geçmiş tarihli fatura takip eden yıl kaydedilmişse: Gider doğru döneme, KDV ise KDVK m.29/3 şartlarıyla kayıt dönemine alınır.

▪ Önceki dönem beyannamesi verilmişse: Cari yıl kaydı KKEG yapılır; gider hakkı kullanılacaksa ilgili dönem için düzeltme yoluna başvurulur.

▪ Gider yalnızca dönemsellik nedeniyle KKEG ise: KDV takip eden yıl süresi içinde indirilebilir.

▪ Harcama özü itibarıyla kanunen kabul edilmeyen giderse: KDV’si de kural olarak indirilemez.

Son not

2019 yılından önce verilen bazı özelgelerde KDV indirimi için vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği takvim yılının aşılmaması gerektiği belirtilmektedir.

KDV Kanunu’nun 29/3’üncü maddesi, 7104 sayılı Kanun’un 8’inci maddesiyle değiştirilmiş ve 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren indirim süresi takip eden takvim yılının sonuna kadar uzatılmıştır.

Bu nedenle eski özelgeler güncel kanun hükmü kontrol edilmeden uygulanmamalıdır.

Sonuç olarak iki soru çoğu dosyayı çözer:

Gider hangi tarihte mahiyet ve tutar itibarıyla kesinleşti ve belge KDV indirim süresi içinde kanuni defterlere kaydedildi mi?

Mevzuat notu: 11 Ağustos 2026. Özelgeler yalnızca muhatapları bakımından koruyucu sonuç doğurur; Gelir İdaresinin yaklaşımını göstermesi bakımından önem taşır (VUK m.413).

EMRE DEMİR